İngiltere ve İsrail: Tarihsel İlişkiler ve Güncel Durum
İngiltere ve İsrail: Tarihsel İlişkiler ve Güncel Durum
İngiltere ve İsrail arasındaki ilişkiler, tarihsel olarak karmaşık ve çok katmanlı bir yapıya sahiptir. Bu ilişkiler, 20. yüzyılın başlarından itibaren, özellikle Birinci Dünya Savaşı sonrası dönemde şekillenmiştir. İngiltere, Ortadoğu’daki stratejik çıkarlarını korumak amacıyla bölgedeki birçok ülkeyle ilişkilerini güçlendirmeye çalışırken, İsrail’in kurulması süreci de bu ilişkilerin dinamiklerini etkilemiştir.
Tarihsel Arka Plan
İngiltere’nin Filistin topraklarındaki etkisi, 1917’deki Balfour Deklarasyonu ile başladı. Bu deklarasyon, İngiltere’nin Filistin’de bir Yahudi yurdunun kurulmasına destek verdiğini ifade ediyordu. Bu dönemde, İngiltere, Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşü sonrası bölgedeki nüfuzunu artırma çabasındaydı. 1920’lerde ve 1930’larda, İngiltere’nin Filistin Mandası altında yürüttüğü politikalar, yerel Arap nüfusuyla çatışmalara yol açtı. Bu dönemde, İngiltere, Yahudi göçünü teşvik ederken, Arapların haklarını da göz ardı etti.
İkinci Dünya Savaşı sonrası, Holokost’un etkisiyle Yahudi göçü hızlandı ve bu durum, Filistin topraklarında gerginlikleri artırdı. 1947’de Birleşmiş Milletler, Filistin’in bölünmesine yönelik bir plan önerdi. Bu plan, Yahudi ve Arap devletlerinin kurulmasını öngörüyordu. İngiltere, bu planı desteklemedi ve 1948’de Filistin Mandası’nı sonlandırarak bölgeden çekildi. Aynı yıl, İsrail Devleti’nin ilan edilmesiyle birlikte, İngiltere’nin bölgedeki rolü değişti.
İngiltere’nin İsrail’e Desteği
İsrail’in kuruluşundan itibaren, İngiltere’nin bu ülkeye yönelik politikaları, zaman zaman destekleyici, zaman zaman da eleştirel bir tutum sergilemiştir. 1956 Süveyş Krizi sırasında, İngiltere, İsrail ile birlikte Mısır’a karşı askeri bir müdahalede bulundu. Ancak, uluslararası baskılar ve özellikle ABD’nin tepkisi nedeniyle bu operasyon kısa sürede sona erdi. Bu olay, İngiltere’nin Ortadoğu’daki etkisinin azaldığını gösteren önemli bir dönüm noktasıydı.
1967 Altı Gün Savaşı’ndan sonra, İngiltere, İsrail’in güvenliğini desteklemeye devam etti ancak bu destek, zamanla daha temkinli bir yaklaşım haline geldi. 1970’lerde ve 1980’lerde, İngiltere, İsrail’in yerleşim politikalarını eleştirmeye başladı ve Filistinlilerin haklarını savunan bir tutum benimsedi. Bu dönemde, İngiltere’nin Arap ülkeleriyle olan ilişkileri de önem kazandı.
Güncel Durum
Günümüzde, İngiltere ve İsrail arasındaki ilişkiler, siyasi ve ekonomik alanda devam etmektedir. İngiltere, İsrail’in güvenliğini desteklemeye devam ederken, Filistin meselesine de duyarsız kalmamaktadır. 2021’de yaşanan Gazze çatışmaları sırasında, İngiltere hükümeti, İsrail’in sivil kayıplara neden olan askeri operasyonlarını eleştirmiştir. Bu durum, İngiltere’nin iki devletli çözüm yaklaşımını desteklediğini göstermektedir.
Brexit sonrası dönemde, İngiltere’nin dış politikası da değişim göstermiştir. İngiltere, Avrupa Birliği’nden ayrılmasının ardından, yeni ticaret anlaşmaları ve stratejik ortaklıklar geliştirme çabası içindedir. Bu bağlamda, İsrail ile olan ilişkiler de önem kazanmaktadır. İngiltere, İsrail ile ticaret ilişkilerini güçlendirme amacıyla çeşitli anlaşmalar yapmış ve iki ülke arasındaki ekonomik işbirliğini artırmıştır.
Ayrıca, İngiltere’deki bazı siyasi gruplar ve sivil toplum kuruluşları, İsrail’in Filistinlilere yönelik politikalarını eleştirmekte ve bu konuda daha aktif bir tutum benimsemektedir. Bu durum, İngiltere’deki kamuoyunun, İsrail-Filistin çatışması konusundaki görüşlerinin çeşitliliğini yansıtmaktadır.
İngiltere ve İsrail arasındaki ilişkiler, tarihsel olarak karmaşık bir geçmişe sahip olmakla birlikte, günümüzde de dinamik bir yapı sergilemektedir. İngiltere, İsrail’in güvenliğini desteklemeye devam ederken, Filistin meselesine olan duyarlılığı da sürdürmektedir. Bu ilişkilerin geleceği, hem bölgedeki siyasi gelişmelere hem de uluslararası dinamiklere bağlı olarak şekillenecektir.
SSS (Sıkça Sorulan Sorular)
1. İngiltere’nin Filistin üzerindeki tarihi rolü nedir?
İngiltere, 1917’de Balfour Deklarasyonu ile Filistin’de bir Yahudi yurdunun kurulmasını desteklemiş ve 1920’lerde Filistin Mandası altında bölgedeki yönetimi üstlenmiştir.
2. İsrail’in kuruluşu İngiltere’yi nasıl etkiledi?
İsrail’in 1948’de kuruluşu, İngiltere’nin Ortadoğu’daki etkisini azalttı ve bölgedeki stratejik çıkarlarını yeniden değerlendirmesine neden oldu.
3. Günümüzde İngiltere’nin İsrail ile ilişkileri nasıldır?
Günümüzde İngiltere, İsrail’in güvenliğini desteklemekte, ancak Filistin meselesine duyarlılık göstermekte ve iki devletli çözüm yaklaşımını savunmaktadır.
4. İngiltere, İsrail ile hangi alanlarda işbirliği yapmaktadır?
İngiltere ve İsrail, özellikle ticaret, teknoloji ve güvenlik alanlarında işbirliği yapmaktadır.
5. İngiltere’deki kamuoyunun İsrail-Filistin çatışması konusundaki görüşleri nasıldır?
İngiltere’deki kamuoyu, İsrail-Filistin çatışması konusunda çeşitli görüşlere sahiptir; bazı gruplar İsrail’in politikalarını desteklerken, diğerleri eleştirmekte ve Filistinlilerin haklarını savunmaktadır.